ŞEHİRLERDE DOĞALGAZ DAĞITIM VE DÖNÜŞÜM PROJELERİNDE KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ

Doğalgaz dağıtım şebekelerinin tesisi ve işletmesi ülkemiz için yeni bir olgu olup, gerek yapım prosedürlerinde , gerekse işletme faaliyetlerinde yeterli düzenlemeler mevcut değildir.

Risk oranı diğer alt yapı tesislerine oranla yüksek olan gaz şebekelerinin tesisine ilişkin yatırım güç olup, diğer alt yapı kuruluşlarını bağlayıcı ülke şartlarını ve toplumun kültürüne göre hazırlanmış ulusal yapım şartnamelerinin olmayışı, özellikle tesislerin muhafazası ve yapım döneminde diğer alt yapı kuruluşları ile ilişkilerin düzenlenmesinde oldukça yoğun problemlerin çıkmasına neden olmaktadır.

Alt yapı haritalama sisteminin ülkemizde yerleşmemiş olması, aynı güzargahtan geçmesi gereken su,kanalizasyon,PTT, elektrik ve diğer altyapıların kaza anında yerlerinin net belirlenememesi nedeniyle söz konusu tesislerin zarar görmesi kaçınılmaz olmaktadır. Sözkonusu tesislerin dedektötlerle saptanması mümkünse de derinliklerinin belirlenmesi mevcut yöntemlerle mümkün olmamaktadır.

Altyapı haritalarının olmayışının yanı sıra standartlaşmış (TSE 1097) güzargah tahsislerininde ülkemizde yerleşmiş olması, şebeke tesislerinde ikinci bir problem olarak güzargah tespiti ve yet seçim konusundaki problemlerin gündeme getirmektedir.

Yine yapılaşmanın ana unsuru olan imar yönetmeliklerinde tek elden yapılmamış olması her belediye için ayrı ayrı değişik kararların alınmasını gündeme getirmekte , bir standartın oluşmasına engel teşkil etmektedir. İmar yönetmeliklerindeki değişkenlik iç tesisat ve dönüşüm faaliyetlerini zorlaştırdığı gibi, kısa süreler içerisinde yapılan imar değişiklikleri büyük yatırımlar gerektiren şebekeleri zaman içerisinde yetersiz bırakmakta, dolayısı ile aynı bölgelerde yeni yatırımların yapılmasına neden olmaktadır.

Bir ülkede tesis edilen gaz şebekelerinin değişik şehirlerde veya aynı şehir şebekesi içerisinde değişik basınç sınıflarında tesis edilmesi, şebeke ve dönüşüm için gerekli ekipmanların tür ve kapasite sınıflarını arttırarak birim başına düşen kapasitesi ve Pazar imkanlarını düşürdüğünden , malzeme ve ekipman üretimi yönünden ülkemizdeki yatırım hacmini olumsuz yönde etkilemektedir. Gerek yatırımcıların Pazar imkanlarını arttırarak maliyetlerin aşağı çekilmesi, gerekse yedek parça imkanlarının azamiye çıkarılabilmesi için ülke genelinde yapılaşma politikamıza uygun standart basınç sınıfı seçilmeli ve tüm şehir şebekelerinde aynı katagoride uygulamaya gidilebilir.

Özellikle iç tesisat ve dönüşüm faaliyetleri konusunda ülkemizde yetersiz kalan standart ve şartnamelerin yerini dolduracak bir iç tesisat ve dönüşüm şartnamesi ilgili kuruluşlardan görüş ve öneriler alınarqak hazırlanmış , T.C Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından oluşturulan bir komisyon tartışılarak ülke geneli için uygulamaya konulması yönünde çalışmalar yapılmaktadır. Bu şartnamenin bir an önce bakanlık tarafındadn yayınlanarak yürürlüğe konulması sağlanmalı ve bu şartnameyi gelişen teknoloji ve ülke şartlarına göre revize edecek bir kurum tespit edilmelidir. Bu kurum BOTAŞ olabilir.



Doğalgaz tesisatlarının risk oranının yüksek olması, tesisat yapımcılığında yapımcı firmaların denetim altında tutulması gerektirdiğinden şehirlerde gaz sektöründe çalışacak firmaların gaz işletmesi tarafından denetimi sağlayacak yetki veya yeterlilik bağının tesis edilmesi şarttır.

Sektörün gaz konusunda yetişmiş teknik eleman ve ara insan gücünü temin etmek maksadı ile gerek Milli Eğitim Bakanlığı gerekse Üniversitelerle iş birliğine gidilerek söz konusu açık kapatılmalıdır. Endüstri Meslek Liselerinde doğalgaz tesisatçılığı tedrisat programına alınarak ara insan gücü temini , üniversitelerde doğalgazla ilgili bölümler açılarak mühendis ve teknik eleman ihtiyacı sağlanmalıdır.

Sektörde karşılaşılan önemli sorunlardan biri olan altyapı şebekelerindeki problemlerin asgariye indirilmesi için öncelikle bundan sonraki tüm altyapı çalışmalarının altyapı haritalarına göre tesis edilmesi, eski altyapıların ise ilgili kuruluşlar tarafından mümkün olduğunca haritaları çıkarılmalı, doğabilecek kazaların önlenebilmesi için belediyeler bünyesinde kurulan AYKOME ( Altyapı Koordinasyon Merkezi) ‘nin yasal dayanaklarının güçlendirilerek koordinasyonunun sağlanması gereklidir.

Doğalgaz şebekesi tamamı ile bilgisayar ortamına aktarılmalı, gaz şebekesi ile kesişen tüm altyapılar derinlik ve kesişme noktalarından röperlenerk gerek bilgisayar ortamına gerekse hali hazır proje paftalarına işlenmelidir.

Yeni tesis edilip tüm şehri kapsayacak nitelikte olan bu gibi projeler altyapının tespiti ve haritalanması için bir şans olup eski şebekelere sahip kuruluşlar yeni şebekelri yapan kuruluşlarla koordinasyona girip tesis şebekelerini koordınatlamalı ve haritalamalıdır.
Altyapı şebekeleri kullanım durumları ve risk faktörleri göz önüne alınarak geçecekleri muhtemel güzergahlarda mecburi bir standart içerisinde tespit edilmeli ve bunu denetimi ilgili kuruluşlarca yapılmalıdır.

Kaynak: yeniforum.gen.tr
Etiketler: enerji, doğalgaz, akaryakıt, petrol, elektrik, güneş, enerjisi,
Toplam Ziyaretçi Sayısı : 137